Grootste onderzoek ooit gehouden onder honingbijen

07-02-2014 08:46

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2668/Buitenland/article/detail/3577899/2014/01/15/Grootste-bijenonderzoek-ooit-Australiers-plakken-sensoren-op-5000-bijen.dhtml

 

Door: Marcel van der Meulen, dd 15/01/2014

Bron: de Volkskrant

 

Australische onderzoekers gaan de komende maanden 5000 bijen met een sensor volgen om erachter te komen waarom de bijenpopulatie wereldwijd in een razend tempo afneemt. De laatste zes jaar zijn ongeveer tien miljoen bijenkolonies verdwenen. Dit is rampzalig voor onder andere de biodiesel-markt.

  • © reuters.
    Boeren spuiten pesticiden op een veld in Bangkok, Thailand.

De bijen die onderzocht worden gaan eerst de koelkast in, waardoor ze in slaap raken. Dan kunnen de onderzoekers een voor een de sensoren van 2,5 bij 2,5 millimeter op de rug van de honingbijen plakken. Vervolgens hopen de onderzoekers erachter te komen waarom de kolonies verdwijnen.

Pesticiden
Het verdwijnen van de bijenkolonies kan te maken hebben met het gebruik van pesticiden. De onderzoekers zijn van plan de bijen van de ene bijenkorf te voeden met voedsel met lichte concentraties pesticiden, terwijl de bijen bij een andere korf voedsel krijgt dat pesticidenvrij is.

De onderzoekers verwachten dat de bijen die pesticiden binnenkrijgen bijvoorbeeld langzamer gaan vliegen, of zich vergissen en bij de verkeerde bijenkorf naar binnen vliegen. Dit zijn volgens de Australiërs een van de redenen dat kolonies stoppen met bestaan.

'Dit is het grootste onderzoek ooit gehouden met bijen', zegt hoofdonderzoeker bij CSIRCO Paulo de Souza tegen The Guardian. 'We zullen de bijen twee maanden in de gaten houden en dat is een lange tijd voor een bijenonderzoek.'

  • © afp.

Biodiesel
Bijvoorbeeld de biodiesel-markt heeft te lijden onder de verdwijning van tien miljoen kolonies de afgelopen zes jaar. Uit een rekenstudie uit 41 Europese landen blijkt dat de behoefte aan bestuiving in de periode 2005-2010 vijf keer zo snel is gegroeid als de groei van van het aantal bijenkolonies. In de jaren 2011 en 2012 is er zelfs een afname te zien in de bijenpopulatie. De meest recente studie uit Engeland laat zien dat de bijenpopulatie met een derde is afgenomen.

De honingbij is nodig voor het bestuiven van oliehoudende gewassen als koolzaad, sojabonen en zonnebloemen. Deze hebben, in tegenstelling tot granen, maïs en aardappel, bestuiving door insecten als bijen nodig. De plantaardige olie uit de planten wordt verwerkt tot de relatief schone biodiesel, waar naar verwachting veel vraag naar zal zijn in de aankomende jaren. De bij is verantwoordelijk voor het bestuiven van 80 procent van alle gewassen wereldwijd.

Het tekort aan bijen is voor boeren die veel geld hebben geïnvesteerd in velden vol met oliehoudende gewassen een ramp. Om toch de gewassen te kunnen bestuiven nemen de boeren mensen in dienst die met kwastjes het stuifmeel overbrengen naar de plant. Vooral in China wordt deze manier van bestuiven op grote schaal ingezet.

Nieuwe regelgeving
De resultaten van het onderzoek kunnen leiden tot nieuwe regelgeving met betrekking tot het gebruik van pesticiden in de land- en tuinbouw. De Europese Regelgeving is vanaf 1 december al aangepast. Europese landbouwers mogen planten en bloemen die de honingbij aantrekken niet meer bespuiten met drie soorten pesticiden die schadelijk zijn gebleken.

Wetenschappers twijfelen wel nog of deze nieuwe regelgeving voldoende effect heeft omdat bepaalde pesticiden nog steeds gebruikt mogen worden en het verbod moeilijk te handhaven is. Daarnaast zullen boeren die minder goed werkende pesticiden gebruiken een afname zien in de oogst. De boeren zullen daarom sneller geneigd zijn om toch weer sterkere middelen te gebruiken om te kunnen concurreren met boeren wereldwijd die de bestrijdingsmiddelen wel mogen gebruiken.

Als het pesticidenonderzoek is afgerond zal het Australische team onderzoeken of andere aspecten ook te maken kunnen hebben met de verdwijning van de kolonies.