Slapen honingbijen eigenlijk????

10-09-2014 14:12

Deze vraag kwamen wij tegen op onze facebook pagina (https://www.facebook.com/imkerij.vandebaanhoek?fref=ts). In eerste instantie denk je: 'ja natuurlijk!', maar dan slaat de twijfel toch toe. Dus weer de boeken in op zoek naar een antwoord. Gelukkig vonden we iets uit het maandblad Bijenhouden, 7e jaargang, nr 6, september 2013, auteur: Rob Veeneklaas.

 

Hij schrijft:

"Bijen staan spreekwoordelijk bekend om hun ijver. Toch zie je weleens een bij gewoon stilzitten of zelfs zo stil dat het lijkt of zij slaapt. 

En dat kan heel goed. Een slapende bij heeft de antennes slap naar beneden hangen en neemt dan weinig waar van de omgeving. Ook de spiertonus (spierspanning) is verlaagd. Ze schrikt op als ze gewekt wordt. Bijen slapen 's nachts en ook wel overdag. Ze slapen op de raten, zelden buiten, op bloemen of bladeren. Van darren (de mannelijke bijen) is wel waargenomen dat ze overdag zitten te slapen op blaadjes of takken. Het zijn vooral de haalbijen die 's nachts slapen na hun vermoeiende dagtaak. De huisbijen lijken  meer de klok rond actief te zijn. Logisch, want de larven en de koningin moeten ook 's nachts gevoerd en verzorgd worden. 

Als haalbijen 's nachts niet genoeg kunnen slapen zijn ze de volgende dag hun eerdere orientatievluchten vergeten en 'zijn ze de weg kwijt'. Slaap lijkt dus bij bijen, net als bij mensen, nodig voor het vasthouden van eerdere ervaringen. In eerder onderzoek was al gebleken dat bijen die te weinig slaap kregen zich minder goed orienteren bij de kwispeldans".

 

Ook in het boek 'Honingbijen' van Jurgen Tautz (zie voor verdere info bij het boekenoverzicht) wordt dit onderwerp aangesneden, namelijk op blz 61, 65 en 203.

"Het bestaan als haalbij is waarschijnlijk de meest veeleisende levensfase van een honingbij. Het is dan ook misschien niet echt verrassend dat onlangs juist bij haalbijen duidelijke slaaptoestanden ondekt en beschreven zijn. Ook jonge bijen slapen, zij het korter en zonder duidelijk dag-nachtritme. Haalbijen slapen langer en vooral 's nachts. Ze slapen in het nest en veel minder vaak ook wel buiten in het veld. Slapende bijen zijn te herkennen aan een lichaamshouding die wijst op een ontbreken van spierspanning: met omlaag hangende antennen en doorgezakte poten. De vraag waarom bijen slapen is voor hen net zo lastig te beantwoorden als voor andere dieren. Slaap is nog steeds geen volledig en bevredigend verklaard verschijnsel. Maar dat juist haalbijen slapen wijst erop dat slaap van belang is voor de prestaties die de buitendienst vereist".